Wie serieus met modelspoor bezig is, weet dat stabiliteit, flexibiliteit en uitbreidbaarheid essentieel zijn. Precies daar blinkt het Dinamo systeem in uit.
En niet minder belangrijk: Het Dinamo besturingssysteem bestaat in essentie uit slechts 3 verschillende componenten voor de besturing van je analoge en digitale treinen én alle accessoires: de RM-C, TM44 en OC32. Dat houdt het systeem zeer overzichtelijk. Mede hierdoor groeit Dinamo ook heel gemakkelijk mee met je modelbouwhobby: je voegt eenvoudig meer van dezelfde componenten toe.
De naam DINAMO staat voor Digitaal Interface Netwerk voor Analoge MOdelbanen. De uitdrukking “Analoog” hierin stamt uit de verre historie, want naast het oorspronkelijke analoge concept ondersteunt Dinamo tegenwoordig ook het DCC protocol.
Deze hybride besturing maakt Dinamo uniek: je kunt oude analoge locomotieven probleemloos laten rijden naast de nieuwste digitale modellen, gewoon op dezelfde spoorbaan, door elkaar. Geen dure of ingewikkelde ombouw nodig – gewoon je materieel op de rails zetten en rijden.
Weet je trouwens dat Dinamo gebruikt wordt bij Miniworld Rotterdam? Alle treinen, auto’s, accessoires, verlichting en bewegende, interactieve scenes, simpel gezegd: alles wat je ziet op de miniatuurwereld, wordt volledig bestuurd met Dinamo!
Analoog én digitaal tegelijk op dezelfde spoorbaan, dat kan toch helemaal niet? Toch wel. We nemen je mee in de wereld van Dinamo en leggen je het principe uit.
In het grootbedrijf wordt de treinenloop (gelukkig) beveiligd zodat treinen niet op elkaar kunnen botsen. Daarbij wordt de spoorbaan opgedeeld in blokken. Een blok is daarbij een stuk spoor waar zich maximaal één trein mag bevinden. Tussen de blokken staan seinen. Een trein mag een volgend blok pas inrijden als dat volgende blok leeg is.
In het volgende plaatje zie je, sterk vereenvoudigd, wat we bedoelen: De trein in blok 1 mag blok 2 inrijden, want blok 2 is leeg en het sein staat op groen. De trein in blok 3 mag blok 4 niet in, want dat blok is bezet. Het sein staat op rood.
Bij Dinamo maken we slim gebruik van dit principe. Net als in het grootbedrijf delen we de spoorbaan op in blokken. En bij Dinamo geven we bovendien elk blok zijn eigen elektrische aansturing. Aangezien de beveiliging voorschrijft dat in elk blok zich maximaal één trein mag bevinden én elk blok apart wordt aangestuurd kunnen we dus elke trein precies zo aansturen als we willen.
Nu is het besturen van een modelspoorbaan door middel van blokbesturing niet zo bijzonder. Maar het unieke van Dinamo is, dat dit aansturen dynamisch verandert: Het systeem past zich aan als een kameleon. Als zich op enig moment in een blok een analoge trein bevindt stuurt Dinamo dat blok analoog aan. Als zich in dat blok op een ander moment een digitale trein bevindt, dan stuurt Dinamo dat blok digitaal aan. En daarbij kan een analoge trein gewoon netjes langzaam optrekken en afremmen, zoals een digitale trein dat kan. En je kunt zelfs de verlichting van je “analoge” rijtuigen laten branden als de trein stil staat. De verschillen in rijgedrag tussen analoog en digitaal worden door Dinamo heel klein gemaakt.
De eerlijkheid is dat Dinamo dit dynamisch aanpassen niet helemaal zelf kan. Dinamo zorgt ervoor dat het kan, het levert de gereedschapskist, maar het heeft software nodig om het ook echt te doen. Het bijhouden welke trein zich waar bevindt, waar deze naar toe wil en zo bepalen welke blokken welke aansturing nodig hebben is een hele klus. Dinamo wordt daarom in de praktijk altijd gecombineerd met een computer en besturingssoftware. Nu zijn er tegenwoordig best veel softwarepakketten om je modelspoorbaan te besturen, maar niet al die systemen begrijpen hoe je een modelspoorbaan blokgestuurd aanstuurt. Daarom adviseren wij bij het gebruik van Dinamo die softwarepakketten die dat goed kunnen én die zijn getest met Dinamo.
Nu zul je misschien denken: Ok, maar dan werkt met Dinamo dus alles volautomatisch! Dat kan, maar het hoeft helemaal niet. Alle software die wij adviseren biedt de treinleider namelijk allerlei mogelijkheden om “handmatig” nog vanalles te doen, via handregelaars of via opdrachten die je via de computer geeft. De computer en de software zijn er om je het ingewikkelde werk uit handen te nemen, maar je nog wel zelf te laten beslissen wat je zelf wilt doen.
De meest gebruikte software om Dinamo mee aan te sturen is iTrain, echter programma’s als Koploper en RocRail ondersteunen dit systeem ook. En welk programma is dan “het beste”? Nou, dat hangt heel erg van jou als modelspoorder af. Onze dealers en partners kunnen je goed hierover adviseren.
Als je gebruik gaat maken van een computer en software om je modelspoorbaan mee te besturen, dan wil die software graag weten wat er gebeurt. Het maakt daarbij niet zoveel uit of je met een blokgestuurd systeem rijdt, zoals Dinamo, of met een digitaal treingestuurd systeem. Om de software te laten weten wat er gebeurt, gebruiken we meestal bezetmelders en terugmelders. Een bezetmelder is elektronica, die kan meten of er op een stuk spoor een stroomverbruiker aanwezig is. Het heeft uiteraard geen zin als je bezetmelder verbonden is met je hele spoorbaan. Je moet het “stuk spoor” waarvan je de computer wilt laten weten dat er iets gebeurt elektrisch isoleren van de rest. Vervolgens moet je nog zorgen dat de informatie van je bezetmelder wordt doorgegeven aan je computer. Die communicatie wordt verzorgd door je “terugmeldsysteem”.
De hele opzet van Dinamo laat zich vatten in een simpel schema dat je hiernaast ziet. Het zijn in essentie slechts 3 verschillende modules: Een RM-C, TM44’s en OC32’s. De laatste twee in aantallen die slechts afhangen van de omvang van je miniatuurwereld. Die modules lichten we hieronder nader toe.
Vanuit de RM-C bouw je het Dinamo netwerk op, waarbij alle modules via een RS485 bus zijn aangesloten. De RS485 bus is uitvoerbaar met standaard netwerkkabels (patchkabels) of, voor de liefhebber, via zelf aangelegde getwiste bedrading.
En als je klein begint en nog geen idee hebt waar je gaat eindigen: Het systeem groeit letterlijk met je mee!
De RM-C vormt de schakel tussen je computer en alle (andere) Dinamo-modules. Hij wordt eenvoudig via USB aangesloten op je PC en stuurt via de robuuste RS485-bus de rest van je systeem aan.
Communicatie via USB: eenvoudige koppeling met je PC.
Betrouwbare RS485-verbinding: storingsvrij, zelfs over vele honderden meters.
Galvanische scheiding (2,5 kV): optimale bescherming van PC en modelbaan.
Compact en gebruiksklaar: geleverd in stevige behuizing, plug & play.
De RM-C ondersteunt alle moderne Dinamo-modules: de TM44 voor treinbesturing, de OC32 voor je wissels en seinen en UCCI voor de besturing van je rijdende modelauto’s. Maar ook modules uit het Dinamo Classic programma kun je nog gewoon aansluiten.
De RM-C is er in 2 versies zodat je de uitvoering kunt kiezen die het best past bij je ambities: Van een compacte modelbaan tot een complete miniatuurwereld!
Waar de RM-C het brein is, is de TM44 het spierwerk.
Stuurt 4 blokken onafhankelijk aan.
Nauwkeurige pulsbreedtemodulatie voor analoge treinen.
Geintegreerde en constante hoogfrequent verlichting voor analoge treinen:
Het licht in je rijtuigen blijft branden, ook bij stilstand.
DCC aansturing voor digitale treinen.
Kortsluitbeveiliging per blok.
Per blok 4 bezetmelders met terugmelding.
De TM44 wordt zowel geleverd met behuizing als zonder. Met behuizing voor maximale fysieke bescherming, of als je wilt dat het er ook onder en achter je miniatuurwereld mooi uitziet. Zonder behuizing voor iets lagere kosten, maar zonder behuizing zijn de modules ook stapelbaar voor plaatsbesparing.
De OC32 is een product dat je ook afzonderlijk kunt toepassen. Voor een duidelijk beeld van alle mogelijkheden verwijzen we je daarom graag naar de betreffende sectie op onze website.
Maar binnen het Dinamo ecosysteem gebruiken we de OC32 eenvoudigweg om alles aan te sturen behalve de treinen zelf, en eventueel de auto’s, als je die combineert in één systeem. OC32’s worden net als de TM44’s aangesloten aan de RM-C op dezelfde RS485 communicatiebus
Wissels: dubbelspoelaandrijving, motoren, servo’s
Vormsignalen: Bestuurd met spoelen, motoren, servo’s, geheugendraad.
Daglichtseinen: Alle seinstelsels van alle landen.
En mocht het nog niet bestaan, dan kun je het zelf toevoegen. Maar liever nog helpen we je daarbij, zodat we weer een extra stelsel kunnen toevoegen aan onze standaarddefinities.
Ontkoppelaars
Spoorwegovergangen
Loodsdeuren
Net als de TM44 wordt ook de OC32 naar keuze geleverd met behuizing of zonder.
Tja, ontegenzeggelijk het minst sexy deel van je besturingssysteem, maar wel nodig.
Je treinen, alle accessoires en de elektronica die het bestuurt hebben allemaal energie nodig en de voeding levert die, met de juiste spanning en het benodigde vermogen. Tegenwoordig zijn er veel goede, standaard voedingen te koop voor relatief weinig geld. Meer dan een paar tientjes hoeft een goede voeding niet meer te kosten. Je kunt erop besparen door de voeding uit een oude PC te slopen of een oude modelspoortrafo te gebruiken. Ons advies: doe het niet. De besparing op de totale kosten van je modelspoorbaan zijn verwaarloosbaar en je hebt bijna nooit de voeding die je nodig hebt.
Belangrijk is dat (voor Dinamo) de voeding een stabiele gelijkspanning aflevert en vooral dat hij voldoende veilig is, bij voorkeur aangetoond met een (in Europa: Europees) keurmerk.
Let ook op, dat in diverse landen specifieke eisen kunnen gelden, zowel aan het apparaat zelf als aan de manier waarop en zelfs door wie dat apparaat mag worden aangesloten. Ben je zelf voldoende op de hoogte en elektrotechnisch onderlegd, maak je keuze dan gerust zelf met gezond verstand. Anders kunnen onze dealers en partners je prima adviseren, rekening houdend met je wensen, ambities en de lokale regelgeving.
Mooi dat Dinamo elk blok onafhankelijk aanstuurt. Maar al die elektronica maakt het heel duur!
Nou, dat valt dus heel erg mee. De Dinamo elektronica is slim ontworpen en maakt veelvuldig gebruik van microcontrollers. Dat houdt de elektronica zelf relatief simpel. En, bijvoorbeeld, een TM44 levert heel veel functies in één “doosje”: het is een digitale centrale, stroomverzorging, bezetmelder en terugmelder tegelijk. De ervaring van “bouwers van modelbanen”, die zowel met digitale systemen als met Dinamo werken leert inmiddels dat de totale prijs voor de besturing niet structureel verschilt. En dan rekenen we de kosten voor decoders in je treinen niet eens mee!
Met Dinamo moet ik elk blok apart aansluiten. Dat kost vreselijk veel bedrading.
De fabrikanten van veel digitale systemen beloven dat je maar 2 draadjes hoeft aan te sluiten en je kunt rijden. Als je dat systeem met de hand bestuurt, dan klopt dat inderdaad. Totdat je modelbaan groeit en je een computer en sofware gaat toevoegen. Dan kom je ineens terecht in de wereld van bezetmelders, terugmelders, boosters, keerlusmodules, wisseldecoders, seindecoders, etc. En die moet je ook allemaal aansluiten. Uiteindelijk maakt het in de praktijk nagenoeg niks uit.
Dinamo is gewoon heel ingewikkeld.
Het op de juiste manier managen van al die blokken en ze perfect laten samenwerken is inderdaad best ingewikkeld. Maar gelukkig hoef jij dat niet te doen. Het is allemaal al voor je bedacht en uitgewerkt in elektronica en software. Het enige dat jij moet doen is het principe van Dinamo begrijpen. En als bovenstaande uitleg geen abracadabra voor je is ben je al een heel eind. En vervolgens moet je het gewoon consequent toepassen. Eigenlijk is dat best simpel, want de structuur van Dinamo is die van slechts twee verschillende modules die je via netwerkkabels als één doorlopend rijgsysteem aan elkaar verbindt.
Als ik, op termijn, toch al mijn locs van een decoder ga voorzien kan ik net zo goed een “normaal” digitaal systeem nemen.
Uiteraard is dat een keuze die iedereen zelf moet maken. Maar Dinamo heeft meer voordelen dan alleen analoog kunnen rijden. Doordat elk blok zijn eigen stroomvoorziening en aansturing heeft en niet “alles aan elkaar hangt”, maakt dat het zoeken en oplossen van storingen veel eenvoudiger. Als ergens een storing optreedt rijdt de rest van je modelspoorbaan gewoon door. Keerlusproblemen worden bij Dinamo niet opgelost, ze bestaan eenvoudigweg niet, omdat ze door het systeemontwerp worden voorkomen. En doordat elk blok zijn eigen digitale centrale heeft groeit ook de aansturing mee met de omvang van je miniatuurweld. Dinamo is aantoonbaar betrouwbaar, ook voor zéér grote modelbanen.
Dinamo is een mooi systeem, echter enige basiskennis van elektrotechniek, of de bereidheid je die eigen te maken, is wel handig. In tegenstelling tot “conventionele digitale systemen” is de leercurve bij Dinamo uiteindelijk niet hoger, maar wel steiler. Even twee draadjes aansluiten en een handregelaar pakken is er niet bij. Dat gezegd hebbende, is het uiteindelijk exact hetzelfde werk als wanneer je een modelbaan automatiseert met welk ander systeem dan ook. Met als verschil dat je bij Dinamo een besturing hebt zonder beperkingen en lastige uitdagingen die een conventioneel systeem vaak wel kent.
Onze dealers en partners bieden u een adviesgesprek op maat, en kunnen u helpen bij de start van uw avontuur. Met ondersteuning, support, trainingen en workshops helpen wij u met de toepassing van het gehele systeem. Ook kunt u als klant gebruik maken van het Dinamousers forum op deze website, hier kunt u uw vragen en problemen voorleggen, of ideeën uitwisselen met de Dinamo community.
Met de Dinamo leg je een solide basis voor een modelbaan die niet alleen vandaag, maar ook morgen alle vrijheid biedt.
Dinamo begon ooit als een zelfbouwproject. Een systeem dat bestond uit kale printplaten die de gebruikers zelf dienden te voorzien van elektronica-componenten. Sinds 2006 wist voormalig PiCommIT deze modules kant-en-klaar in de markt te zetten. Hierdoor (en door de inzet van Dinamo bij Railz Miniworld, inmiddels Miniworld Rotterdam) groeide de populaiteit van het systeem enorm, waardoor medio 2012 over werd gegaan op het huidige systeem. De oude classic modules zijn nog steeds beschikbaar, voor de liefhebber, en met enige aanpassingen te combineren met het huidige systeem.
Overigens is het Dinamo Classic systeem als enige aanpasbaar om voldoende vermogen te kunnen leveren om ingezet te worden voor grote schalen, zoals LGB. Heeft u behoefte aan deze uitvoering, MCC ModelCarParts is hierin gespecialiseerd.
Module met behuizing
Module zonder behuizing, met montageframe
De basis centrale unit voor Dinamo
De dualbus centrale unit voor Dinamo
